Fikret Kızılok ve Sivrialan kışı

10 Kasım 1946'da İstanbul'da doğan Münir Fikret Kızılok, Türkçe pop ve rock'ta Batı'dan gelen sesi Anadolu'nun sözüyle buluşturan isimlerden biri oldu. Onu anlamanın en kısa yolu, gençliğinde bir ozanın kapısını çaldığı günlere bakmak.

Akordeondan gitara

Müzikle Galatasaray Lisesi'nin ilkokul kısmında tanıştı; ilk çalgısı kırmızı bir akordeondu. Lise yıllarında Elvis Presley'i dinleyip gitara geçti. 1964'te Cahit Oben'le kurdukları Cahit Oben 4 kendini Beatles tarzında çalan bir grup olarak tanıtıyordu. Grubun kendi bütçesiyle doldurduğu ikinci 45'likteki "Hereke", Kızılok'un plağa geçen ilk bestesi oldu. Bu yıllarda diş hekimliği okuyordu ve müzik bir süre okulun gölgesinde kaldı.

Sivrialan'da üç ay

Dönüm noktası, gazeteci arkadaşı Arda Uskan'la çıktığı bir yolculuktu. Sivas'taki Sivrialan köyünde Âşık Veysel'i dinleyen Kızılok, İstanbul'a dönünce onun türkülerine yöneldi ve 1969'da "Uzun İnce Bir Yoldayım"ı kendi düzenlemesiyle 45'lik olarak yayımladı. Aynı yılın kasımında köye yeniden gitti; kar yolları kapatınca ustasının yanında üç ay kaldı.

O kış, sazla gitarın yan yana nasıl durabileceğini öğrendiği bir okul gibiydi. Kızılok sonradan ustasının türkülerini yeniden düzenlemeye gönlünün el vermediğini anlatmıştı. Çözümü, Veysel'in yazıp besteleyemediği dizelerde buldu; izin istedi, ustası da "yap" dedi. Veysel'in sözlerine kendi yaptığı bestelerle çıkan "Yumma Gözün Kör Gibi / Yağmur Olsam" plağı geniş bir dinleyiciye ulaştı ve ona ilk altın plağını getirdi. Plakta gitarın ve sazın yanında tahta ve taş gibi alışılmadık sesler de kullanılmıştı. 1973'te Veysel öldüğünde Kızılok mezar başında kendi sazını kırdı, ardından bir süre müziğe ara verip Kadıköy'de diş muayenehanesi açtı.

Şiirle süren yol

Ara uzun sürmedi. Ahmed Arif'in şiirlerine yaptığı besteler, özellikle Hasretinden Prangalar Eskittim kitabındaki "İçerde" şiirinden doğan 1974 tarihli "Haberin Var mı", onun bir türkü yorumcusundan fazlası olduğunu gösterdi. 1976'da müziği bıraktığını açıkladı. 1980'lerin başında Bülent Ortaçgil'le Çekirdek Sanatevi çatısı altında yeniden kayda girdi. 22 Eylül 2001'de İstanbul'da öldüğünde, halk şiirini de modern şiiri de popüler şarkıya taşıyan bir iş bırakmıştı.

Kızılok'un döneminden Türkçe şarkılar için Radyo 45'lik yayınını açabilirsiniz.