Müzik tarihinde 3 Kasım: John Barry ve sinemanın sesi

Bazı besteciler sinemaya sonradan gelir. 3 Kasım 1933'te York'ta doğan John Barry ise neredeyse perdenin arkasında büyüdü. Babası kuzey İngiltere'de sinema salonları işletiyordu; çocuk yaşta izlediği filmler, ileride yazacağı müziklerin ilk okulu oldu. Bugün bir film müziğinin yalnızca sahneye eşlik etmediğini, filmin kimliğini de taşıyabildiğini düşünüyorsak bunda Barry'nin payı büyük.

Trompetten orkestraya

Barry askerliğini orduda trompet çalarak yaptı, caz bestecisi Bill Russo'nun yazışmalı kursuyla da kendini geliştirdi. 1957'de John Barry Seven'ı kurdu. Plak şirketi için yaptığı düzenlemeler onu stüdyoların aradığı bir isim haline getirdi, ama asıl dönüm noktası bir casus filmiyle geldi.

Bond'un sesi

1962 yapımı Dr. No için hazırlanan tema yapımcıları tatmin etmeyince düzenleme işi Barry'ye verildi. Herkesin bir iki notasından tanıdığı "James Bond Theme" böyle ortaya çıktı. Besteci olarak Monty Norman'ın adı geçer. Barry'nin payı yıllarca tartışıldı, 2001'de konu mahkemeye taşındı ve Norman'ın The Sunday Times'a açtığı iftira davasını jüri Norman lehine sonuçlandırdı.

Barry'nin kendi Bond mirası ise tartışmasız: 1963'teki From Russia with Love ile 1987'deki The Living Daylights arasında on bir filmin müziğini yazdı. Goldfinger'daki parlak bakır üflemeliler ve caz kökenli armoniler, seriyle özdeşleşen sesi belirledi. Bir Bond filmini müziğinden tanıyabiliyorsak, kulağımızın aradığı şey büyük ölçüde budur.

Geniş manzaralar

Barry'yi yalnızca Bond ile anmak eksik kalır. Beş Oscar'ının hiçbiri bu seriden gelmedi: Born Free (1966) müziği ve şarkısıyla iki, The Lion in Winter (1968), Out of Africa (1985) ve Dances with Wolves (1990) ile birer ödül aldı. Son iki filmin ağır tempolu, geniş yaylıları Bond'un gerilimli dünyasından çok uzaktır, yine de melodiyi öne çıkaran anlayış aynıdır. 30 Ocak 2011'de New York'ta 77 yaşında öldüğünde geride hem bir türü hem de bir dönemi tanımlayan bir iş bırakmıştı.

Film müziği dinlemek isterseniz CINEMIX Radio iyi bir başlangıç.

3 Kasım'ın diğer notları

• 1801: Vincenzo Bellini Sicilya'nın Catania kentinde doğdu. Bugün operanın temel eserlerinden sayılan Norma, 1831'de Milano'daki La Scala'da ilk gecesinde başarısız bulunmuş, sonra seyirciyi kazanmıştı. Klasik müzik için: Radio Swiss Classic.
• 1984: Billy Ocean "Caribbean Queen" ile Amerika listesinde birinci oldu ve iki hafta orada kaldı.
• 2006: Fransız orkestra şefi Paul Mauriat 81 yaşında Perpignan'da öldü. 1968'de "Love Is Blue" ile Amerika listesinde beş hafta birinci kalmıştı, sözsüz bir parça için az görülen bir başarıydı. Benzer bir tat için: Easy Instrumentals.
• 2024: Quincy Jones 91 yaşında Los Angeles'taki evinde öldü. Michael Jackson'ın Thriller albümünün ve "We Are the World"ün yapımcısıydı, 28 Grammy kazanmıştı.